X

Logowanie



Zapomiałaś/eś hasła? Przejdź do procedury resetującej.

Królowa Amarny ( Dla tej " co przybyła z listem do faraona")

Wiersz Miesiąca 0
sonet
2026-02-09 12:12
Inspiracja: cudowny wiersz Wandy Kosmy "przybyłam z listem".
Jej imię poczęte w Nilu płodnym łonie,
W majestacie kroczy ulicą Atona,
Na alabastrowym zasiadając tronie,
Królewska Małżonka wita Echnatona.

Piękna, co przybyła promieniem olśniona,
Tkała nowe prawa pod własną osłoną.
Na równi z małżonkiem do słońca wzniesiona;
Pod jej spojrzeniami kemeckie sny płoną.

Zachwiał się czas i tron pod imion ciężarem,
Wygasł kult Atona, lecz Piękna przetrwała.
Otulona ciszą tajemnic oparem,
Piękna, która miała olśnić świat – ściemniała.

Legenda jej życia w piaskach utrwalona,
Popiersie uświetnia błękitna korona.


Kemet - Czarna Ziemia”; tak nazywali Egipcjanie swój kraj.
autor

Ocena wiersza

Wiersz został oceniony
7 razy
Treść

6
2
5
5
4
0
3
0
2
0
1
0
0
0
Warsztat

6
2
5
5
4
0
3
0
2
0
1
0
0
0

Zaloguj się, aby móc dodać ocenę wiersza.





Komentarze

Kolor wiersza: zielony


Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.


Pasjans
Pasjans
2026-02-11
Kapitalny sonet z zacnej inspiracji :-) Rękami i nogami pod komentarzami Wandy się podpisuję. Kłaniam się nisko wspaniałej Autorce :-)


LydiaDel
2026-02-12
Dziękuję Ci za komentarz. Wanda wprowadziła mnie w tajniki sonetu alexandryńskiego i dopiero teraz zdałam sobie sprawę, jak powierzchowne były moje dotychczasowe wiadomości. A może po prostu unikałam konfrontacji z samą sobą, bo tak było łatwiej. Serdecznie pozdrawiam.

Pióro Amora
Pióro Amora
2026-02-09
Lekkość Twojego pióra pozwala zamknąć tysiąclecia historii w kilku obrazowych - kunsztownych strofach, pozostawiając czytelnika z poczuciem obcowania z czymś kruchym, a zarazem nieśmiertelnym.
Komplet gwiazd.


LydiaDel
2026-02-10
Dziękuję Ci za miłe słowa i serdecznie pozdrawiam.

ekszki
ekszki
2026-02-09
Urok za urokiem w słowach aż rośnie temperatura


LydiaDel
2026-02-10
Bardzo Ci dziękuję i serdecznie pozdrawiam.

wandaw
wandaw
2026-02-09
Cudowna inspiracja i cudowny sonet Kłaniam się nisko!
Pozdrawiam serdecznie Lydio pełna uznania dla talentu.


LydiaDel
2026-02-10
Bardzo Ci dziękuję za czytanie i komentarz. Serdecznie pozdrawiam.

Kornel Passer
Kornel Passer
2026-02-09
Lydio, na aleksandrynie jambicznym znam się mniej więcej tak samo jak na robakach kopalnych z Patagonii, więc co do formy się nie wypowiem, i oczywiście żadna z tego powodu chwała mi się nie należy, ale zachwycił mnie sam blask starożytności bijący z Twojej poetyckiej opowieści. Serdecznie pozdrawiam:)


LydiaDel
2026-02-10
Ja też nie mam pojęcie o aleksandrynie, miałam tylko ogólne wiadomości. Wanda zadała sobie trudu, by mi ten temat przybliżyć. Jestem jej bardzo wdzięczna, a Tobie dziękuję za komentarz. Serdeczności

Maciek.J<sup>(*)</sup>
Maciek.J(*)
2026-02-09
Masz ode mnie Lydio dwie 5 zamiast 5/6 bo mam jedynie zastrzeżenie do układu rymów, który nie jest typowy dla sonetu aleksandryńskiego. Ale jest o wiele bardziej twój sonet wiarygodny historycznie niż ,, wspaniały utwór'' , który ciebie zainspirował. Nie będę się tu rozwodził nad Nefretiti (!) , która jest bohaterką obu wierszy a na tym sonecie.
Otóż sonet aleksandryński NIE WYMAGA akcentu na szóstej sylabie wersu i NIE MA ZASADY, która każe szóstej sylabie po średniówce być ostatnią sylabą akcentowaną. W języku polskim bowiem najczęściej acent pada na przedostatnią sylabę dlatego w drugim półwersie tego sonetu akcenty muszą jedynie tworzyć rytm. Obowiazkowa jest w sonecie aleksandrynskim średniówka w połowie wersów 6+6. Zatem moja ocena jest prawie maksymalna a do poprawienia jedynie układ rymów np. na taki: abba abba cde cde (lub: cdc dcd) a akcenty w przypadku dobrej średniówki układają się same.
PS. Interesowanie się czymś albo kimś od ponad 20 lat wymaga raczej większej wiedzy niż u przeciętnego obserwatora.


LydiaDel
2026-02-09
Tak, zrozumiałam powiązania ( matematyczka myśli logicznie) i zakodowałam. Dziękuję, wypróbuje.

Maciek.J<sup>(*)</sup>
2026-02-09
I właśnie dlatego ostatni akcent wypada ci na 11 a nie 12-tej sylabie,
a średniówka jest wymagana w sonecie aleksandryńskim bo powinien mieć 12 zgłosek w każdym wersie a z kolei 12 zgłoskowiec nie jest wymagany w innych rodzajach sonetów. Czyli tak ! cezura jest obowiązkowa w każdym sonecie aleksandryńskim. Pozdrawiam.

LydiaDel
2026-02-09
Maćku, Twoja uwaga jest na wagę złota, bo bardzo pomocna. Faktycznie, rymy okalające pewnie są w tej formie przydatniejsze.
Zawsze się kierowałam zasadą, że aleksandryn jambiczny ma akcent na szóstej sylabie, a ostatni akcent w wersie wypada na jedenastej sylabie, a nie na dwunastej. Myślę, że średniówka jest obowiązkowa w każdym sonecie.
Bardzo dziękuję za odważny komentarz. Takie właśnie lubię, kontrowersyjne. Serdecznie Ciebie pozdrawiam.

Maciek.J<sup>(*)</sup>
2026-02-09
Nefertiti to oficjalnie bardziej poprawne imię , zwyczajowo tylko przyjęte zostało imię Nefretete.

Wanda Kosma
Wanda Kosma
2026-02-09
Przepiękny sonet - jest mi bardzo miło, że dostarczyłam inspiracji do tak wspaniałego utworu. Nefretete fascynuje mnie od ponad 20 lat, więc czuję się "w obowiązku" wspomnieć, że w Achetatonie (Amarnie) mogła być krwawą królową; zarzuca się jej nawet morderstwo Kiji. To oczywiście tylko hipotezy, a wręcz historyczna beletrystyka, jednak nie ulega kwestii, że była bezkopromisową rewolucjonistką.

Podobnie jak pod Twoim genialnym sonetem "Między światami" - zadam pytanie o "aleksandryńskość" utworu, deklarowaną w górnym przypisie. Teraz stwierdzę już bardziej wyraźnie - dwunastozgłoskowość to jeszcze nie aleksandryn. Mówiąc najprościej, aleksandryn wymaga akcentu na szóstej sylabie wersu przed średniówką, a ostatnią sylabą akcentowaną wersu ma być szósta sylaba po średniówce. W języku polskim jest to bardzo trudne, żeby nie powiedzieć karkołomne, więc zazwyczaj średniówka (w tym przypadku toniczna) przypada wewnątrz wyrazu (np. u Wyspiańskiego), a "polskim aleksandrynem" jest tak naprawdę trzynastozgłoskowy wers hiperkatalektyczny.

Mam nadzieję, że nie uraziłam Cię tą uwagą, jednak zarówno w sonecie "Między światami", jak i w tym sonecie, nie mamy do czynienia z aleksandrynem, co delikatnie sugerowałam poprzednio. Nie zmienia to faktu, że dwunastozgłoskowy sonet jest przepiękny :) Pozdrawiam serdecznie :)


Wanda Kosma
2026-02-11
Dziękuję Wam.
Uwagi precyzujące merytoryczne nie zmieniają mojego podziwu dla Twojej poezji, Lydio, i warsztatu - który zawsze cenię.

LydiaDel
2026-02-10
Wando, uciekł mi komentarz, więc teraz tak całkiem krótko:

Serdecznie dziękuję Ci za czas, jaki mi poswieciłaś.
Problem w języku polskim jest z akcentem paroksytonicznym - dzięki, zrozumiałam.

Będę nadal próbować, bo ta forma mnie fascynuje i nie mam nic przeciwko temu, byś nadal komentowala, z uwagami. Bardzo mi pomogłaś, podając różne przykłady – jestem człowiekiem wizualnym.

"Postudiuję" sobie klasyków niemieckich i spróbuje napisać aleksandryn po niemiecku, dla porównania.

Zmienię zaraz przypis górny, by nie wprowadzać innych w błąd.

Serdecznie Ciebie pozdrawiam i życzę miłego wieczoru.

PS. Wszystko skopiowałam, by w razie potrzeby mieć 'pod ręką'.


Kornel Passer
2026-02-10
Do Wandy Kosma: Jestem szczęśliwy czytając Twój wykład na temat aleksandrynu. Pokazanie użytkownikom portalu uzasadnienia dla swojej oceny wierszy na tym poziomie szczegółowości jest budujące i życzyłbym sobie, by takie teksty częściej ukazywały się tutaj. Jednocześnie, tak jak to wyraziłem w swoim komentarzu, sam wiersz mi się bardzo podoba, jako amatorowi poezji. Pozdrawiam:)

Wanda Kosma
2026-02-09
Lydio, jak w przypadku aleksandrynu jambicznego z zastosowaniem rymów żeńskich - stworzyć w polszczyźnie wers dwunastozgłoskowy z akcentem na sylabie nieparzystej? Pokaż mi, proszę :)

Piszesz tutaj o sześciu stopach jambicznych (co, powiem przy okazji, nie jest twardym wymogiem klasycznego francuskiego aleksandrynu). Piszesz tak: "akcenty wynikają z jambów, a nie z numeracji sylab".
W przypadku języka polskiego oczywiście nie mówimy o metryce iloczasowej, tylko o akcentach. No więc, czym jest odpowiednik jambu w języku polskim? Jamb to jest stopa dwusylabowa z akcentem na sylabie drugiej. Zacytuję z biblii poetyków: "(...) zatem szereg jambiczny ma każdą parzystą sylabę pod akcentem. Łatwo zauważyć, że skoro nasz akcent ma charakter paroksytoniczny, to tok jambiczny nie może być dierezowany, (...) naturalny jest tutaj tok cezurowany". O tym, co w drugiej części cytatu - w luźny sposób wspomniałam w pierwszym komentarzu. Warto głębiej rozumieć zagadnienia średniówki i jej rodzajów oraz funkcji w poetyce, to ogromne zagadnienie.

Ad rem. Po pierwsze:
gdzie w Twoim sonecie jest 6 stóp jambicznych na wers, dodatkowo z akcentem paroksytonicznym na 11 sylabie? (!)

Moim zdaniem, nie ma i nie mamy do czynienia z aleksandrynem jambicznym.

Po drugie:
fantastycznym aleksandrynem napisane jest (w większości) "Wyzwolenie" Wyspiańskiego, cyt.

"Widzę tron, widzę berło, cel widzę żądany,
I cóś mi szepce w duszy — ty będziesz wybrany!"

Albo ta pieśń Kochanowskiego, cyt.

"Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?
Czego za dobrodziejstwa, którym nie masz miary?"

albo ten sonet Mickiewicza, cyt.

"Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu;
Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi"

To jest realizacja poetycka prawdziwego aleksandrynu, nie jambicznego, trzynastozgłoskowcami z uwagi na specyfikę akcentowania w języku polskim. A tutaj 2 wersy zapisane czystym jambem, Puszkin w tłum. Tuwima, cyt.

"Dźwignąłem pomnik swój, nie trudem rąk ciosany,
Wydepcą ścieżki doń miliony ludzkich stóp".


Po trzecie:
są dwa klasyczne wzorce aleksandrynu, anapestyczny i jambiczny.
- -  ! - - ! // - - ! - - !
- ! - ! - ! // -  ! - ! - !

W poezji polskiej nie znajdziemy takiego odpowiednika. Można go stworzyć posługując się rymami męskimi, ale powstaje wtedy groteskowe brzmienie. Dlatego w polszczyźnie wykształciły się dwa typy aleksandrynu: 600 lat temu trzynastozgłoskowiec, a w XIX w. jedenastozgłoskowiec. Trzynastozgłoskowiec (czyli 12 sylab plus hiperkataleksa) z akcentem na sylabie 6 i 12 i średniowką klasyczną po sylabie 7; jedenastozgłoskowiec ze średniówką klasyczną po sylabie 5 i ze stałymi akcentami na sylabach 4 i 10.

Twój dwunastozgłoskowiec można by uznać za hiperkatalektyczny (czyli 11 + hk), żeby "naciągnąć" go do miana aleksandryńskiego, jednak nie spełnia nadal wszystkich warunków, np. sylabotoniczności.

Sonet aleksandryński ma miec 12 sylab (co jest kalką z wzorca francuskiego), średniówkę 6+6 - być może, według wiedzy portalowej czy powierzchownej internetowej. Natomiast w ujeciu merytorycznym, z perspektywy teorii literatury, w tym przede wszystkim teorii przekładu - zarówno aleksandryn, jak i sonet aleksandryński ma swoje charakterystyczne brzmienie i dwunastozgłoskowość nie jest podstawowym parametrem, a wręcz przeciwnie - karkołomnym do zrealizowania w języku polskim (bo trzeba by sięgać po brzmienia oksytoniczne). Dlatego odpowiednikiem jest wers trzynasto- lub jedenastozgłoskowy, (hiper)katalektyczny o regularności sylabotonicznej.

Na zakończenie powiem, że u mnie nigdy nie chodzi o odwagę, tylko o reakcję merytoryczną, gdy uważam to za słuszne. Nie wiem, czy ucieszyłaś się z tych wykładów, ale bardzo cenię Cię jako Poetkę, dlatego uznałam, że warto się odezwać.
Pozdrawiam serdecznie :)

LydiaDel
2026-02-09
Wando, to wszystko, co piszesz, jest prawdą. Chodziło mi jednak przede wszystkim o piękno jej imienia. Trudno zmieścić całe życiorys w czternastu wersach.
Druga prawda jest taka, że w języku polskim aleksandryn jest prawie niemożliwy – jego nazwa pochodzi od XII-wiecznych francuskich poematów o Aleksandrze Wielkim.

Myślę jednak, że ten sonet można zaliczyć do aleksandrynu jambicznego, choć wers 7 zaraz zmienię. Zamieściłam go w tej formie głównie ze względu na treść, jako pomoc dla czytelników, którzy nie interesują się egiptologią. Teraz mogę już dopracować do formy.
Wers 7. jako przykład;

"Na równi z małżonkiem do słońca wzniesiona;" przyjrzyjmy się dokładniej:
- w klasycznym aleksandrynie wers dzieli się na dwa hemistychy po 6
sylab;
- ma 12 sylab;
- składa się z 6 stóp jambicznych;
- rytm jest wyraźny, a dwa hemistychy logicznie podzielone.

Akcenty wynikają z jambów, nie z numeracji sylab, choć w polskich słowach nie zawsze dzielą się one idealnie tak jak w języku francuskim.

Innymi słowy: aleksandryn ma akcent na szóstej sylabie, a ostatni akcent w wersie wypada na jedenastej sylabie, nie na dwunastej – w moim przypadku rytm jest zachowany.
Patrząc krytycznie na wers 7, wygląda on tak:

Na RÓWni z MAŁżonkiem do SŁOŃca wznieSIOna

Bardzo się cieszę, że miałaś odwagę poruszyć ten temat. Mam nadzieję, że inni dołączą do dyskusji. Sama teraz potrzebuję chwilę, by się zresetować i spojrzeć na sonet z dystansem.

Co do drugiego sonetu, muszę najpierw dokładnie go sprawdzić.
Tymi argumentami się kieruję, choć możliwe, że coś błędnie zinterpretowałam.

Serdecznie dziękuję za Twój komentarz i uwagi. Bardzo je sobie cenię.
Ślę moc pozdrowień.

sturecki
sturecki
2026-02-09
Z Nilu i Atona robisz królową z krwi i światła – idzie w majestacie, siada na tronie i wita Echnatona jak ktoś, kto nie jest ozdobą, tylko siłą. Potem przychodzi ten cichy przewrót: kult gaśnie, czas się chwieje, a ona zostaje – już nie jako władza, tylko jako tajemnica w piasku i w popiersiu z błękitną koroną.
A „co z niej zostało”? – została pamięć, że piękno bywa mądre i odważne, tylko świat często woli je zamknąć w muzeum niż słuchać.
6/5


LydiaDel
2026-02-09
Ona mnie od dawna fascynowała. Mam nawet jej popiersie w formie wisiorka. Niektóre źródła twierdzą, że nie była wcale taka piękna, jak ją przedstawiano. Serdecznie pozdrawiam.

Krystek
Krystek
2026-02-09
Zachwycający wiersz o zatrzymanym
pięknie. Czytałam z zaciekawieniem,
Ślę moc serdecznych pozdrowień:)


LydiaDel
2026-02-09
Dziękuję Krysiu, pozdrawiam Ciebie też.


Autor poleca


Autor na ten moment nie promuje wierszy
Pokaż mniej



X

Napisz powód zgłoszenia komentarza do moderacji

X

Napisz powód zgłoszenia wiersza do moderacji

 

x
Polityka plików cookies

Nasza strona korzysta z plików cookies. Używamy ich w celu poprawy jakości świadczonych przez nas usług. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji na temat wykorzystywanych przez nas informacji zapisywanych w plikach cookies znajdziesz w polityce plików cookies. Czytaj więcej.

Klauzula Informacyjna

Szanowni Użytkownicy

Od 25 maja 2018 roku w Unii Europejskiej obowiązuje nowa regulacja dotycząca ochrony danych osobowych – RODO, czyli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

W praktyce Internauci otrzymują większą kontrolę nad swoimi danymi osobowymi.

O tym kto jest Administratorem Państwa danych osobowych, jak je przetwarzamy oraz chronimy można przeczytać klikając link umieszczony w dolnej części komunikatu lub po zamknięciu okienka link "Polityka Prywatności" widoczny zawsze na dole strony.

Dokument Polityka Prywatności stanowi integralny załącznik do Regulaminu.

Czytaj treść polityki prywatności