X

Logowanie



Zapomiałaś/eś hasła? Przejdź do procedury resetującej.

"Niewinny" współpracownik

Wiersz Miesiąca 0
satyra
2026-02-21 16:58
Wiersz ukazuje życie w cieniu przymusu i decyzji reżimu, które kształtowały człowieka i jego bliskich. Opowiada o moralnych dylematach, lojalności i zdradzie, jakie dotykały wielu Polaków w tamtych, trudnych czasach. To uniwersalna refleksja nad kruchością zaufania i konsekwencjami wyborów jednostki.


Smarkaczem będąc, gdy do szkoły pędziłem,
na apel ZeteMWu znienacka trafiłem.

Politruk nauczał nas tam tak zawzięcie,
machając rękami jak flaga na okręcie.

Nauk nam ładował do łbów naszych wiele,
że „nie jedną, a dwie matki ssie pokorne ciele”.

Że można być Polakiem, co to partii służy,
topiąc Polskich Patriotów w bratniej krwi kałuży.

Że Armia Czerwona to bracia Rosjanie,
a Polska niechaj Ludową się teraz ostanie.

Budujcie Polskę Ludową, co niszczą niezłomni,
a partia wam tego nigdy nie zapomni!

Czy twój polski bliźni, co słów Bożych broni,
przed wielką partią naszą także cię ochroni?

A co by na to rzekła twa kochana matula?
Czy bliższa twoja, czy bliźniego koszula?

Pomny na te słowa, poszłem do ubecji,
cyrograf podpisać, by życie polepszyć.

Przeczytałem, co było na owym papierze:
zasady życia w nowej, lepszej wierze:

„Zostanę dla tej partii dielnym poucznikiem
i będę jej tajnym współpracownikiem.

A w sytuacji gdy partia wyda rozkaz,
to sprzedam własną matkę i wydam mego ojca!

Potomków wychowam ja w zdradzieckim rycie,
a partia zapłaci mi za to przeobficie.

Tak zabezpieczę swe dzieci i wnuki,
robiąc z nich możnych i ludzi „nauki”,

kolejne pokolenie by na starość nam służyć,
ramię partii wciąż żywe, gdyby mus go użyć.

Kiwając głową, gdy esbek mnie pouczał,
zapewnił, że znajdę się wśród „ludzi z klucza”,

że dnia pewnego, gdy partia upadnie,
esbecja i ja nie znajdziem się na dnie.

Tłumacząc cierpliwie, dodał mi jeszcze,
jak bardzo szerokie esbecja ma kleszcze:

„Pamiętaj — gdy zdradę będą ci zarzucać,
powiesz, że ktoś tam fałszywki podrzuca.

Zaś nasi ludzie w służbach i w Milicji,
nie dadzą nas pożreć przyszłej opozycji.

A gdy sprawa na ostrzu noża nagle się ostanie,
rząd polski rozwalim w jego nocnej zmianie!

Esbecja ma bowiem takie ambicje,
by nie osłabiać, a wzmacniać pozycję.

A jeśli i zajdzie jaka wyższa potrzeba,
to prędzej całą Polskę bylekomu odsprzeda,

niż władzę swą oddać spokojnie w pokorze,
i resztki godności zachować w honorze.

Teczki schowamy, dowody spalimy,
by w razie czego nie było w nas winy.

Nie martw się o siebie, ni o swoje donosy,
albowiem i w palestrze my mamy swe głosy.

Sąd wyda wyrok w trybie administracyjnym,
stwierdzając, że byłeś w zasadzie niewinnym,

tłumacząc twego życia zdradziecki upadek,
że bycie kapusiem to czysty przypadek.

Partia o tobie nigdy nie zapomni —
dadzą ci medal i postawią pomnik.

Lecz jeśli nas zdradzisz i być wiernym przestaniesz,
zadbamy szybciutko, że samobójcą się staniesz.”

A dalej już ubek takie miał herezje,
że głosił wprost aż niewiarygodne wizje:

„Zadbamy o wszystko, co tylko ci trzeba!
Potem, po życiu, ty trafisz do nieba!

I aby, co lepsze, cię nie ominęło...”
Tu serce ubeka wtem nagle stanęło!

Otworzył on jednak zaraz swe oczy,
zdziwiony, jak cała historia się toczy.

Nie trafił on wszak do żadnego nieba,
nie dane mu było wiecznego jeść chleba.

W kotle, we wrzątku, pływać mu zaś przyszło,
znęca się tam nad nim niejedno diablisko.

Śledczy piekielny rozpoczął karnawał,
zadając mu te same tortury, co i on zadawał.

Na koniec nawiedził mnie ubek w koszmarze,
bym prośby wysłuchał, gdy poddawał się karze,

abym ja słowami wiersza tą jego niedolę
innych żywych na ziemi ostrzegł w samą porę.
autor

Ocena wiersza

Wiersz został oceniony
5 razy
Treść

6
5
5
0
4
0
3
0
2
0
1
0
0
0
Warsztat

6
0
5
4
4
1
3
0
2
0
1
0
0
0

Zaloguj się, aby móc dodać ocenę wiersza.





Komentarze

Kolor wiersza: zielony


Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.


Larisa
Larisa
2026-02-24
Czytając miałam przed oczami film pt. "Różyczka" w reżyserii Jana Kidawy-Błońskiego...

Bardzo dobra satyra! I dobrze, że wiersz ma charakter satyry, bo ten gatunek dobrze naświetla i wynaturza ludzkie zachowania... pobudzając do myślenia/zastanowienia. Zawsze działa (satyra) jak lustro dla społeczeństwa. Mieliśmy to nieszczęście, że w naszej historii spotkał nas reżim i wielu Polaków musiało dokonać moralnego wyboru, ale byli i tacy, którzy nie mieli żadnych dylematów.
Dlatego też szanujmy swój głos, bo tylko albo aż tyle mamy.

Potrzebny wiersz, bo zapominamy...
6/5.
Serdecznie pozdrawiam:)


jjzielezinski
2026-02-24
Dziękuję za przemyślany i merytoryczny komentarz – można by rzec, że stanowi kwintesencję tego, w jaki sposób chciałem przedstawić te niełatwe problemy. Opresji ze strony reżimu doświadczyłem osobiście, gdy byłem dzieckiem w PRL-u. Zapewniam, że straszenie poprawczakiem przez milicję (za to, że nie wiedziałem, gdzie byli akurat moi rodzice wieczorem) do miłych rzeczy nie należało i zapadło w pamięć na długo. Mimo to mam zasadę, żeby nie generalizować ani arbitralnie nikogo z góry nie osądzać, choć wiersz-satyra paradoksalnie może pokazać to właśnie „w krzywym zwierciadle”. ;)

Pozdrawiam serdecznie! J. J. Zieleziński

Viola Arvensis
Viola Arvensis
2026-02-23
Bardzo dobry tekst! Takie utwory są wartościowe i potrzebne.
Super układ wiersza I rytm.
Brawo!


jjzielezinski
2026-02-24
Bardzo dziękuję za słowa uznania. :) Pochwała od kogoś, kto szczerze pisze rymowane wiersze z Panem Bogiem jest dla mnie podwójna pochwałą.

Pozdrawiam serdecznie! J. J. Zieleziński

JaSnA7
JaSnA7
2026-02-23
Świetna satyra i potrzebna...
Trzeba mieć moralny kręgosłup tak ukształtowany, by nie odchylał się w niewłaściwą stronę.
6/5⭐️


jjzielezinski
2026-02-23
Dziękuję za przemyślany komentarz i za ocenę.
Od siebie dodam, że długo nie wiedziałem jak ująć niektóre kwestie występujące w tym wierszu. Jak to ująć żeby wiersz nie był za ostry, ale i nie za łagodny, niezbyt płytki, ale i nie nazbyt "wyboisty"? Może, hmm, uda mi się to osiągnąć poprzez satyrę?
Dziękuję za przeczytanie. :)

Pozdrawiam serdecznie! J. J. Zieleziński

sturecki
sturecki
2026-02-22
Satyra jak długi protokół z przesłuchania – im bardziej narrator udaje „niewinnego”, tym mocniej odsłania mechanikę: indoktrynacja, cyrograf, autoprzebaczenie, a potem gwarancja bezkarności wpisana w system. A piekielna klamra z ubekiem na końcu robi z tego moralitet na opak: nie patos, tylko szydercza spowiedź, w której kara przychodzi dopiero wtedy, gdy ziemia już nie pyta.
6/5


jjzielezinski
2026-02-22
Dziękuję za bardzo wartościowy pod względem merytorycznym komentarz i za wysokie noty. :) Tak, to miała być taka uniwersalna satyra / moralitet z pewną furtką "wolności" na końcu... W sensie wolności wyboru póki jeszcze wybierać można.

Pozdrawiam serdecznie! J. J. Zieleziński

jolka
jolka
2026-02-22
Z Magdalenki wyszli całkiem bez szwanku
teraz siedzą w rządzie i w dobrym banku


jjzielezinski
2026-02-22
Kelnerzy ich ponagrywali,
jak Polskę i Polaków oszukali...


Pokaż mniej



X

Napisz powód zgłoszenia komentarza do moderacji

X

Napisz powód zgłoszenia wiersza do moderacji

 

x
Polityka plików cookies

Nasza strona korzysta z plików cookies. Używamy ich w celu poprawy jakości świadczonych przez nas usług. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji na temat wykorzystywanych przez nas informacji zapisywanych w plikach cookies znajdziesz w polityce plików cookies. Czytaj więcej.

Klauzula Informacyjna

Szanowni Użytkownicy

Od 25 maja 2018 roku w Unii Europejskiej obowiązuje nowa regulacja dotycząca ochrony danych osobowych – RODO, czyli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

W praktyce Internauci otrzymują większą kontrolę nad swoimi danymi osobowymi.

O tym kto jest Administratorem Państwa danych osobowych, jak je przetwarzamy oraz chronimy można przeczytać klikając link umieszczony w dolnej części komunikatu lub po zamknięciu okienka link "Polityka Prywatności" widoczny zawsze na dole strony.

Dokument Polityka Prywatności stanowi integralny załącznik do Regulaminu.

Czytaj treść polityki prywatności